Báo điện tử Phật giáo online

Cơn giận dữ và bức tường cô lập cứng nhắc

Article Index

Trong cuộc sống, những sự việc có thể châm ngòi cho cơn giận dữ là vô tận. Ta phải liên tục đối mặt với những sự việc đó và cuộc sống nhiều khi trở nên căng thẳng không đáng có.

Nhưng khi ta hiểu được động lực tận cùng bên trong gây ra những cảm xúc đó thì dường như cuộc sống trở nên thanh thản và yên bình biết bao.


Phần nổi của tảng băng

Cơn giận dữ xảy đến khiến người ta luôn cho mình là đúng đắn và đối phương hoàn toàn sai. Khi đó, người ta sẽ khó mà đủ bình tâm để lắng nghe, tôn trọng hay quan tâm đến người khác mà chỉ chú tâm đến điều mình muốn. Các nhà tâm lý phân tích rằng: “Cơn giận dữ khiến người đó vừa đóng vai trò của quan tòa, vừa là bồi thẩm đoàn, vừa là công tố viên và chắc chắn trong cơn giận đó sẽ không chấp thuận bất kỳ sự kháng cáo nào”.

Phần lớn những người hay cáu giận nghĩ rằng mình “quen” với cảm xúc này và cho đó là điều bình thường. Họ không hề nghĩ đến việc mỗi cơn bão giận dữ đi qua để lại một sự tàn phá khủng khiếp. Có những người lại cho rằng đó cũng là một dư vị cảm xúc khiến cho cuộc sống thêm phần thăng hoa. Nhưng thực tế, phần lớn những cơn giận dữ bùng phát thường là kinh nghiệm đau đớn chứ không phải là sự khai phá cảm xúc. Mỗi cơn giận dữ bùng phát biến thành một hàng rào chắc chắn ngăn trở sự thăm dò, khai phá cảm xúc.

Những cơn giận dữ còn phá tan sức mạnh nội tại khiến người ta không còn sức để đối mặt với vô vàn những sự việc bất trắc có thể xảy đến bất kỳ lúc nào. Những cơn giận dữ còn ngăn cản tình yêu và nhiều khi làm cho bản thân bị cô lập, khó mà hợp tác và thông hiểu với xung quanh. Đó là bức tường vững chắc ngăn cách ta với bạn bè, anh em. Điều nguy hại là khi bức tường này được thiết lập bằng những cơn cáu giận thì hầu như không có cách nào phá nổi, không thể xuyên qua hay luồn xuống dưới như trong phim hành động được.

Những cơn giận dữ ở con người được các nhà tâm lý ví như sự gầm rú, tiếng rống lên của loài thú khi bị những con thú dữ lớn hơn đe dọa. Chúng không thể tự vệ nên đành phải xù lông, gầm lên. Nhiều khi cơn giận dữ ở ta có căn nguyên từ sự sợ hãi. Nhưng không phải ai cũng liên hệ và giải được mối liên quan giữa sự giận dữ và nỗi sợ hãi trong tâm hồn. Bề ngoài, cơn giận dữ thường khiến người ta lầm tưởng rằng đó là sự dũng cảm. Có vẻ như người đang giận dữ không biết sợ gì cả, nhất là khi giận dữ đỉnh điểm dẫn đến bạo lực. Nhưng thực chất, đa phần là họ đang có một nỗi sợ hãi trong lòng. Không phải lòng dũng cảm kích thích họ tấn công mà chính là nỗi sợ không kiểm soát được. Tương tự như con thú bị dồn vào chân tường sẽ phải gầm rú lên và lao tới tấn công.

Nhưng ở một góc độ khác, bên dưới cơn giận dữ còn là nỗi đau đớn và bên dưới nỗi đau đớn chính là sự sợ hãi. Ta không thể nào trải qua sự sợ hãi mà không trải nghiệm nỗi đau đớn trước đó. Nỗi đau đớn đó có thể là do sự mất mát của người thân, tình yêu bị chia lìa hay có thể là do mất việc... Những ai đã từng trải qua cảm giác đó thì mới hiểu nỗi đau đớn đó thật khủng khiếp. Nhiều khi thà nổi giận còn hơn là bị chạm vào nỗi đau đó. Phần lớn chúng ta đều làm như vậy, nhưng khi giận dữ thì nỗi đau đớn trong lòng đó không hề biến mất mà nó chỉ tạm thời bị chôn vùi, khỏa lấp đi mà thôi.